Ubonakala umkhombe ubhembesile kwisizwe samaMpondo aseMpuma oku kucace okomva webhokhwe kule nyanga yokubhiyozela inkcubeko namagugu, nanjengoko ibe mithathu imicimbi yokubhiyozela olu suku ngamaqela ohlukeneyo, nto leyo ibonakalise mhlophe ukuba esi sizwe sikaFaku siqhekeke kathathu. Owokuqale ububanjelwe eMithweni Royal Family eNtafufu, eLusikisiki yiAmaFaku Royal Family, wona ukhokhelwa ngokuthiwa libambela Kumkani uNkosana Daluxolo Dumelani Sigcau. Kanti emibini ibanjwe ngosuku olunye umhla we27 kuSeptember 2025, eFlagstaff nalapho bekusithiwa kukhunjulwa ongasekhoyo uKumkani Zanozuko Tyelovuyo Sigcau, ikwangumbhiyozo wendlu ezibiza ngokuba yiAmaMpondo Royal Family. Wona ubanjelwe kumabala esikolo iEkumphumleni JSS eFlagstaff, ubukhokhelwa nguSilosohlanga kaDakhile ngokwakhe, nowenyulwa yindlu ezibiza AmaMpondo Royal Family njenge Kumkani engena ezihlangwini zongasekhoyo uKumkani Tyelovuyo Sigcau.
Kwelinye icala kwangolu suku apha ‘esapha’ kwiKomkhulu iNdimakude oodadebo Kumkani eyakhothamayo ekungu Chief Nontsasa Sigcau noNkosazana Ziyanda Sigcau, bebeqhuba neyabo imibhiyozo ibizinyaswe bubukho bukanina kaZanozuko undlunkulu uNobandla Sigcau. Kule yasemabaleni izinto azikhange zibeMntaka Ngqika, emva kokuthunyelwa kwesigunyaziso senkundla esikhawulezileyo ukuba ingaqhubi. Eneneni ke uye wama umcimbi kwangabikho zithethi kwasuswa amaqonga kwathathwa nee sound systems kwahlala ibhunga lokubonisana kwabo bebewukhokhela okanye bewuququzelela umcimbi, kubhungwa ngendlela eya phambili ekuceleni umngeni esi sithintelo.
Nanjengoko myalelo wenkundla ke, uye wema umcimbi emva kokuthethathana namapolisa ebethunyelwe ukuza kugcina icwangco, kodwa ke izidlo bezikhona zagqithiswa kwabo bebezakuzimasa lo mcimbi. Kanti baphume bebetha ngezentwala kuba nalapha ‘esapha’ umntu ebephuma aye khona kube nakhona bezibondiwe. Nabaculi ebebemenyiwe bazokuyolisa kulo mcimbi wasemabaleni baphume bezishwayimbana kuba akukho nto ithe yaqhubeka. Ngelixa phaya eKomkhulu bekungamayeye kuqhutywa kuwiswa neentetho ngembali yesi sizwe, kudizwa nezizathu ezadala esi sizwe simana sisithi gqolo sikhumbula ongasekhoyo uKumkani Zanozuko Sigcau.
